ıı. Philippos'un Ölümü...

Kızı Cleopatra'nın (Cleopatra of Macedon) düğününde Kral II. Philippos'u öldüren Pausanias, çeşitli kaynaklara göre farklı yorumlanmıştır.

1)Kişisel Kin

II. Philippos'un gözdesi olan Pausanias, gözden düşer. Yükselişe geçen rakibine hakaret eder; rakip, kralın onurunu kurtarmak için ölür. General Attalos, kral için çarpışan gencin intikamını Pausanias'ı ağır şekilde cezalandırarak alır. Kral kafasına göre ceza veren generale hesap sormaz ve Pausanias için bir devlet sorunu haline dönüşür(bkz. liyakatsizlik). Bunun sonucunda kralı en mutlu gününde ölüme göndermeye ant içer.

II)Siyasi Komplo

Suikastin asıl mimarı olarak Kraliçe Olimpias ve oğlu Büyük İskender gösterilir. Sebebi: Philippos, yeni evlendiği genç eşi Kleopatra Eurydike (Attalos’un yeğeni) ile yeni bir erkek çocuk sahibi olmuştu. Bu durum, İskender’in tahtını tehlikeye atıyordu. İskender ve annesinin, Pausanias’ı hem kişisel intikamı hem de bu taht kavgası uğruna kullanmış olabileceği çok güçlü bir iddiadır. Olimpias’ın suikastten sonra öldürülen Pausanias’ı onurlandırması ve mezarına türbe yaptırması bu şüpheyi körükleyen en büyük kanıttır.

III) Pers İmparatorluğu

Philippos, Pers seferi için Anadolu’ya öncü birlikler göndermişti. Pers Kralı III. Darius’un, bu seferi başlamadan bitirmek için Pausanias’a rüşvet verdiği veya komplo kurduğu yönünde antik kaynaklarda (Aristoteles’te bile) imalar vardır.

Sonuç olarak:

Diodorus’un anlattığı bu “kişisel kin ve liyakatsizlik” hikâyesi, suikastın nasıl yapıldığını anlatır ama neden tam da o gün olduğunu açıklamakta zorlanır. Tarihçilerin büyük bir çoğunluğu, Pausanias’ın elbette büyük bir kişisel öfkesi olduğunu, ancak bu öfkenin Olimpias ve İskender tarafından ustaca kullanılarak bir saray darbesine dönüştürüldüğü konusunda hemfikirdir.